Bomen zijn onmisbaar in de openbare ruimte. Ze hebben een positieve impact op zaken zoals leefbaarheid en biodiversiteit. De lijst positieve effecten die bomen op de openbare ruimte, wordt langer en langer. In de zomer van 2025 publiceerde TU Delft een onderzoek naar het verkoelende effect van bomen in de stad.
De zomer van 2025 werd heet, met zelfs een zeldzame tweede hittegolf in augustus. Daardoor werd de hittestress in steden nog eens extra goed zichtbaar. De problemen rondom stedelijke hitte-eilanden en hittestress, zijn inmiddels maar al te bekend. Ook wordt er steeds meer duidelijk over mogelijke oplossingen voor het probleem. Een van die oplossingen is groen, bomen om precies te zijn. Dat wisten we altijd wel, maar het afkoelende effect van bomen was nog nooit écht vastgesteld. Tot deze zomer.
Verschil stralingswarmte
Uit het onderzoek van TU Delft blijkt dat het bladerdak van bomen, enorme effecten kan hebben op de stralingswarmte die op straatniveau wordt waargenomen. Het effect daarvan is tweeledig. De direct ervaren stralingswarmte onder het bladerdak van een boom is -vanzelfsprekend- veel minder heftig dan wanneer iemand in de volle zon staat. Het verschil in ervaren stralingswarmte kan oplopen tot dertig graden. Dat effect geldt niet alleen voor mensen, ook bestrating en gevels van gebouwen warmen minder op. Dat heeft tot gevolg dat die bestrating en gevels op hun beurt ook minder warmte uitstralen.
Bomen zetten warmte om
Wat opvallend was in het onderzoek, was dat bomen niet alleen de stralingswarmte tegenhouden, maar een deel van de warmte ook absorberen en omzetten in biomassa. Tijdens de fotosynthese verdampen de bomen weer water, waardoor de luchttemperatuur koeler blijft. Het verkoelende effect van bomen op de directe omgeving, rijkt dus verder dan het tegenhouden van de zon. Het effect hiervan verschilt van boom tot boomsoort – en uiteraard onder verschillende omstandigheden. Die verschillen zijn vastgelegd in de Cool Tree Architecture Typology, een classificatie die handvatten biedt waarmee gemeenten gericht boomsoorten kunnen kiezen die zo effectief mogelijk bijdragen aan de verkoeling van de openbare ruimte.
Het complete rapport is hier te vinden (link downloadt een pdf)
Het onderzoek van TU Delft is niet het enige onderzoek naar het positieve effect van bomen dat in 2025 werd gepubliceerd. In Journal of Environmental Sciences verschijnt in het najaar van 2025 ook een paper met de resultaten van een onderzoek naar de invloed van verschillende boomsoorten op de luchtkwaliteit.